امروز: چهارشنبه ۹ بهمن ۱۳۹۸
"گدام" یا سیاه چادر؛ نماد برجسته زندگی سنتی قوم بلوچ

به گزارش وحدت کلمه، گدام که بعضی گدان و به پارسی پلاس و یا همان سیاه چادر بخشی از فرهنگ و تاریخ مردم بلوچ در نقاط مختلف کشور و از جمله منطقه خاش و سیستان و بلوچستان بوده، که امروزه تقریبا تحت تاثیر شهرنشینی در حال نابودی و فراموشی است.

شاید این مسکن عشایر بلوچ در گذشته نه چندان دور را فقط در ایام نوروز در ورودی بعضی شهرهای بلوچستان می بینیم.

و هر مسافری را کنجکاو تا لحظه ای درنگ و در سایه گدام بنشیند و شاید بدون اینکه از گذشته و تاریخ گدام و گدام نشینان اطلاعاتی کسب کند به راه خویش ادامه دهد.

اما باید دانست گدام تنها یک سرپناه سنتی و بومی برای ما نبوده، بلکه نمادی از خودکفایی در شرایط سخت زندگی، تلاش، زندگی با صفا و صمیمیت و کسب روزی حلال و پاک بوده است.

گرچه امروز گدام جاذبه ای برای گردشگران و مسافران نوروزی است ولی حکایتهای فراوان از مردمی دارد که سالهای سال در گوشه ایی از کویر با عزت و کرامت و در آرامش و صلح وصفا در سایه ی گدام زندگی کردند و در گدام بود که واژه های فرموش شده (حشر، پتر، کاسه و باجی، عهد و کلام، بجار، زحم و کپن، میار و میار جلی و....در یک کلام صداقت و انسانیت معنی پیدا می کرد.

گدام هرگز در بر روی میهمان نمی بست و ساکنانش در حصار و چارچوب دیوار زندانی نبودند.

گدام گر چه به رنگ سیاه بود ولی ساکنانش قلبی به پاکی انسانیت و سپیدی برف داشتند.

در همسایگی گدام گرسنه ایی سر بر بالین نمی گذاشت و غذای ساده ای که در آن پخت می شد سفره ای با سخاوت می گستراند.

و همه گدام نشینان احساس می کردند از یک خانواده اند و در غم و شادی هم شریک بودند در گدام کودکانش شاداب و کم توقع، جوانانش سر حال و قبراق و بیگانه با اعتیاد و اهل کار و تلاش.

مردانش اهل ایمان، مقاوم در برابر مشکلات روزگار، زنان و دخترانش پاک و با نجابت.

و در فصل بهار آنقدر گدام در دشت و دمن بر افراشته می شد که به دشت و صحرا جان و حیات می داد و غلغله ای بر پا می شد از تلاش و کوشش برای بدست آوردن روزی حلال و پاک.

و امروز برای مردمی که از زندگی زندان گونه آپارتمانی خسته و افسرده شده اند، نشستن لحظه ای در گدام به انسان احساس آزادی و رهایی از زندگی بی روح ماشینی می دهد و مسافران نوروزی را با گوشه ایی از فرهنگ ما آشنا می کند تا بدانند این گدام نشینان بودند که در شرایط سخت زندگی اقتصاد مقاومتی که امروز از آن صحبت می کنیم سالهای نه بلکه قرنها پیش در گدام با موفقیت تجربه کرده اند.

اما گرچه زحمت و تلاش عزیزانی که گدام را نماد زندگی گذشته این مردم انتخاب و معرفی می کنند قابل ستایش و تقدیر است ولی آنچه شاید فراموش شده به تصویر کشیدن یک گدام بر اساس آنچه در واقعیت بوده هست، کاش مي توانستيم در حین اینکه گدام را برپا می کردیم، زندگی و دکوراسیون گدام را طبیعی و همانطوریکه بوده طراحی می کردیم تا هم مسافران و هم نسل جدید اطلاعات بیشتری از گذشته داشته باشند.

به هر حال شاید تا چندسال دیگر گدام هم جمع شود و تنها تصویری از آن در ذهن و خاطر مسافرانی بماند که اندکی در گدام نشستند و یا چند عکس یادگاری گرفتند ولی باید بدانیم که گدام نماد مقاومت در برابر مشکلات زندگی، سخاوت و مهمان نوازی، تعاون و همکاری، انسانیت و محبت، تلاش و کوشش، با هم بودن و همدلی و بسیاری از خوبیهایی است که نسل جدید دارد از آن فاصله میگیرد.

و شاید در آینده ای نه چندان دور دیگر حتی گدامی برای برافراشتن در ورودی شهر نداشته باشیم و فقط به تصاویر و نوشته ها در مورد گدام دل خوش کنیم و یا شاید چنان محو زندگی شهری و آپارتمانی شویم که گدام نشینی را نه اینکه مایه فخر و مباهات ندانیم بلکه زندگی در گدام نیاکان مان را مایه خجالت و انکار کنیم.

 

 


 

سرویس : استان
تاریخ : ۱۳۹۶/۱۱/۲۸ - ۰۵:۱۹
کد خبر: ۴۲۲۶۶۸
 
ارسال به شبکه های اجتماعی
کلید واژه های مطلب:
ارسال نظر
نام :
ایمیل:(اختیاری)
متن نظر:
لطفا مقدار عبارت
را در باکس روبرو وارد کنید:
ارسال
نظرات
انتشار یافته: 0
در انتظار بررسی: 0
غیر قابل انتشار: 0

آخرین اخبار

۱۳۹۸/۱۱/۸ - ۰۷:۵۳
بهمن
شهادت حضرت فاطمه(ص)
۱۳۹۸/۱۱/۸ - ۰۷:۴۸
محمود عباس به دلیل رد گفتگو با ترامپ تهدید شد
رئیس تشکیلات خودگردان فلسطین پس از رد گفت وگو با دونالد ترامپ گفت: «مرا تهدید کردند که به خاطر رفتارم بهای سنگینی پرداخت خواهم کرد».
۱۳۹۸/۱۱/۸ - ۰۷:۴۴
تظاهرات هزاران آمریکایی علیه قانون شهروندی هند
هزاران آمریکایی به دعوت چندین سازمان حقوق مدنی، در اعتراض به سیاست‌های دولت هند، در شهرهای مختلف آمریکا دست به تظاهرات زدند.
۱۳۹۸/۱۱/۸ - ۰۷:۳۴
آمادگی کامل جنبش فتح برای مقابله با معامله قرن
جنبش فتح در آستانه رونمایی ترامپ از معامله قرن اعلام کرد که از آمادگی کامل برای مقابله با این طرح برخوردار است.
۱۳۹۸/۱۱/۸ - ۰۷:۳۰
طالبان: هواپیمای آمریکایی حامل افسران سیا را ساقط کردیم و همه سرنشینان آن کشته شدند/ آمریکا: هواپیما سرنگون نشده، سقوط کرده است
وزارت دفاع آمریکا درحالی سقوط هواپیمای نظامی این کشور در افغانستان را تایید کرده که طالبان از هدف قرار دادن آن سخن گفته و این که شماری از ماموران سیا در این واقعه کشته شده اند.
۱۳۹۸/۱۱/۸ - ۰۷:۲۵
دومین شب مراسم عزاداری حضرت فاطمه‌زهرا سلام‌الله‌علیها با حضور رهبر معظم انقلاب برگزار شد
دومین شب مراسم عزاداری حضرت فاطمه‌زهرا سلام‌الله‌علیها با حضور رهبر معظم انقلاب اسلامی، جمعی از مسئولان و هزاران نفر از قشرهای مختلف مردم در حسینیه امام خمینی(ره) برگزار شد.
۱۳۹۸/۱۱/۸ - ۰۴:۵۸
قالیباف: در گام دوم انقلاب باید فرصت‌هایی را که از مردم گرفته شده به آنان برگردانیم
عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام با بیان اینکه مشکل کشور ما نه پول بلکه عدم مدیریت است، گفت: دست در دست هم بدهیم تا در گام دوم انقلاب این فرصت‌هایی را که از مردم گرفته شده به آنان برگردانیم.
۱۳۹۸/۱۱/۵ - ۰۵:۲۰
ترامپِ احمق اگر با پای خودش از عراق نرود به زور بیرون انداخته می‌شود
دبیر کل گروه عصائب اهل الحق با تاکید بر اینکه پیام حضور باشکوه مردم عراق در تظاهرات امروز برای دنیا روشن و شفاف بود، گفت: خطاب به ترامپ احمق می‌گوییم اگر با پای خودت بیرون نروی به زور بیرون انداخته می...
۱۳۹۸/۱۱/۵ - ۰۵:۱۷
وزارت خارجه کویت سفیر ایران را احضار کرد
وزارت خارجه کویت با احضار سفیر ایران، مدعی شد که پایگاههای نظامی این کشور هیچ مشارکتی در عملیات ترور سردار شهید قاسم سلیمانی نداشته‌اند.
۱۳۹۸/۱۱/۵ - ۰۵:۱۳
شمخانی: آمریکا هر روز خود را برای تازیانه خوردن از مردم منطقه آماده کند
دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران با اشاره به تظاهرات میلیونی مردم عراق گفت: آمریکا باید از این پس خود را آماده کند که هر روز جلوه ای از تجلی قدرت مردم منطقه را چون تازیانه ای بر پیکرش لمس کند.

پربننده ترین ها

پر بحث ترینها

۱۳۹۴/۱۰/۲۷ - ۱۱:۵۸
ویژه‌برنامه «خبرگزاری دانشجو» در دوران «تحریمیم میفهمی!؟»؛
فیلم طنز/ دکتر سلام ۸۲
۱۳۹۴/۱۱/۵ - ۱۱:۰۹
ولید معلم:
حمایت همه جانبه پوتین از نظام سوریه
وزیر خارجه سوریه اعلام کرد ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه وعده داده است از دمشق به لحاظ «سیاسی، اقتصادی و نظامی» حمایت خواهد کرد.
۱۳۹۴/۱۰/۲۷ - ۱۲:۰۲
داعش ۳۰ عضو خود را در عراق اعدام کرد
گروه تروریستی داعش ۳۰ نفر از عناصر خود را در دو شهر الانبار اعدام کرد.
۱۳۹۴/۱۰/۲۷ - ۱۱:۵۵
کاری از «خانه طراحان انقلاب اسلامی»
فیلم/ موشن گرافیک «صداقت آمریکایی ۴»
۱۳۹۴/۱۰/۲۷ - ۱۱:۰۸
سخنگوی کاخ سفید: مذاکرات هسته‌ای بعد از ضرب‌الاجل ۳۰ ژوئن ادامه می‌یابد
سخنگوی کاخ سفید در کنفرانس خبری روزانه تصریح کرد پیش‌بینی می‌کند مذاکرات هسته‌ای ایران و ۱+۵ بعد از ضرب‌الاجل خود خوانده ۳۰ ژوئن ادامه می‌یابد.
۱۳۹۴/۶/۱۱ - ۱۵:۱۸
سعیدآبادی در گفتگو با «خبرگزاری دانشجو»:
هنوز فشارهای اقتصادی بر ایران ادامه دارد
استاد دانشگاه‌های گلستان گفت: در سه ماهه اول سال حجم سرمایه گذاری‌های تائید شده ایران تحت پوشش قانون تشویق و حمایت سرمایه گذاری خارجی به سه میلیارد دلار رسید و این در حالی است که ...
۱۳۹۴/۱۰/۲۷ - ۱۱:۵۱
در آستانه کودتای ارتش
ترور دادستان کل مصر
مقام های مصری اعلام کردند، دادستان کل این کشور در پی انفجار یک بمب مغناطیسی که به خودرویش متصل شده بود، کشته شد.
۱۳۹۴/۱۰/۲۷ - ۱۱:۱۲
مونیز: ایران با بازرسی‌های فوق‌العاده موافقت کرده است
ارنست مونیز گفت: ایران در این مذاکرات با بازرسی‌های فوق‌العاده آژانس برای شفاف‌سازی برنامه‌های هسته‌ای این کشور موافقت کرد.
۱۳۹۴/۵/۲۸ - ۰۸:۵۳
سر انجام پس از مدت ها؛
بیمارستان سوختگی گلستان به بهره برداری می‌رسد
سخنگوی طرح تحول نظام سلامت استان گلستان گفت: بیمارستان ۲۰ تختخوابی سوختگی گرگان با مساحت ۵۰۰۰ متر مربع و با اعتبار سازه‌ای به مبلغ ۱۴ میلیارد تومان در هفته دولت افتتاح می‌شود.
۱۳۹۴/۱۰/۲۷ - ۱۱:۵۸
ویژه‌برنامه «خبرگزاری دانشجو» در دوران «تحریمیم میفهمی!؟»؛
فیلم طنز/ دکتر سلام ۸۲
۱۳۹۴/۵/۲۸ - ۰۸:۵۳
سر انجام پس از مدت ها؛
بیمارستان سوختگی گلستان به بهره برداری می‌رسد
سخنگوی طرح تحول نظام سلامت استان گلستان گفت: بیمارستان ۲۰ تختخوابی سوختگی گرگان با مساحت ۵۰۰۰ متر مربع و با اعتبار سازه‌ای به مبلغ ۱۴ میلیارد تومان در هفته دولت افتتاح می‌شود.
۱۳۹۴/۶/۱۱ - ۱۵:۱۸
سعیدآبادی در گفتگو با «خبرگزاری دانشجو»:
هنوز فشارهای اقتصادی بر ایران ادامه دارد
استاد دانشگاه‌های گلستان گفت: در سه ماهه اول سال حجم سرمایه گذاری‌های تائید شده ایران تحت پوشش قانون تشویق و حمایت سرمایه گذاری خارجی به سه میلیارد دلار رسید و این در حالی است که ...
۱۳۹۴/۳/۱۶ - ۱۱:۴۶
جشن های نیمه شعبان فرصتی برای ترویج فرهنگ انتظار است
خبرگزاری شبستان: مسئول حوزه نمایندگی ولی فقیه در جهادکشاورزی آذربایجان شرقی گفت: جشن های نیمه شعبان فرصتی برای ترویج فرهنگ انتظار بوده و انتظار فرج افضل اعمال و عبادات است.
۱۳۹۴/۶/۱۱ - ۱۲:۰۳
نماینده مردم کهنوج در مجلس:
نهادینه کردن فرهنگ اسلامی با «زور» نمی‌شود
نماینده مردم کهنوج در مجلس با بیان اینکه در نهادینه کردن فرهنگ اسلامی نمی‌توانیم از زور استفاده کنیم گفت: ما باید زمینه سازی کنیم تا افراد به این فرهنگ گرایش پیدا کنند.
۱۳۹۴/۵/۲۷ - ۱۰:۱۳
روتیتر
آب شرب تهران سالم است/ مردم فریب تبلیغات فیلتر تصفیه آب را نخورند
مسئول کارگروه آب و فاضلاب شانزدهمین کنگره بین المللی میکروب شناسی با عنوان این مطلب که آب شرب تهران سالم است، درباره اثربخشی فیلترهای تصفیه آب گفت: به مردم توصیه می‌کنیم فریب تبلیغات تجاری را نخورند.
۱۳۹۴/۴/۱۳ - ۱۱:۲۰
مراسم احیای شبهای قدر در دانشگاه امام صادق(ع) برگزار می‌شود
مراسم احیای لیالی قدر در مسجد دانشگاه امام صادق(ع) برگزار می‌شود.