امروز: پنج شنبه ۳۰ خرداد ۱۳۹۸
"گدام" یا سیاه چادر؛ نماد برجسته زندگی سنتی قوم بلوچ

به گزارش وحدت کلمه، گدام که بعضی گدان و به پارسی پلاس و یا همان سیاه چادر بخشی از فرهنگ و تاریخ مردم بلوچ در نقاط مختلف کشور و از جمله منطقه خاش و سیستان و بلوچستان بوده، که امروزه تقریبا تحت تاثیر شهرنشینی در حال نابودی و فراموشی است.

شاید این مسکن عشایر بلوچ در گذشته نه چندان دور را فقط در ایام نوروز در ورودی بعضی شهرهای بلوچستان می بینیم.

و هر مسافری را کنجکاو تا لحظه ای درنگ و در سایه گدام بنشیند و شاید بدون اینکه از گذشته و تاریخ گدام و گدام نشینان اطلاعاتی کسب کند به راه خویش ادامه دهد.

اما باید دانست گدام تنها یک سرپناه سنتی و بومی برای ما نبوده، بلکه نمادی از خودکفایی در شرایط سخت زندگی، تلاش، زندگی با صفا و صمیمیت و کسب روزی حلال و پاک بوده است.

گرچه امروز گدام جاذبه ای برای گردشگران و مسافران نوروزی است ولی حکایتهای فراوان از مردمی دارد که سالهای سال در گوشه ایی از کویر با عزت و کرامت و در آرامش و صلح وصفا در سایه ی گدام زندگی کردند و در گدام بود که واژه های فرموش شده (حشر، پتر، کاسه و باجی، عهد و کلام، بجار، زحم و کپن، میار و میار جلی و....در یک کلام صداقت و انسانیت معنی پیدا می کرد.

گدام هرگز در بر روی میهمان نمی بست و ساکنانش در حصار و چارچوب دیوار زندانی نبودند.

گدام گر چه به رنگ سیاه بود ولی ساکنانش قلبی به پاکی انسانیت و سپیدی برف داشتند.

در همسایگی گدام گرسنه ایی سر بر بالین نمی گذاشت و غذای ساده ای که در آن پخت می شد سفره ای با سخاوت می گستراند.

و همه گدام نشینان احساس می کردند از یک خانواده اند و در غم و شادی هم شریک بودند در گدام کودکانش شاداب و کم توقع، جوانانش سر حال و قبراق و بیگانه با اعتیاد و اهل کار و تلاش.

مردانش اهل ایمان، مقاوم در برابر مشکلات روزگار، زنان و دخترانش پاک و با نجابت.

و در فصل بهار آنقدر گدام در دشت و دمن بر افراشته می شد که به دشت و صحرا جان و حیات می داد و غلغله ای بر پا می شد از تلاش و کوشش برای بدست آوردن روزی حلال و پاک.

و امروز برای مردمی که از زندگی زندان گونه آپارتمانی خسته و افسرده شده اند، نشستن لحظه ای در گدام به انسان احساس آزادی و رهایی از زندگی بی روح ماشینی می دهد و مسافران نوروزی را با گوشه ایی از فرهنگ ما آشنا می کند تا بدانند این گدام نشینان بودند که در شرایط سخت زندگی اقتصاد مقاومتی که امروز از آن صحبت می کنیم سالهای نه بلکه قرنها پیش در گدام با موفقیت تجربه کرده اند.

اما گرچه زحمت و تلاش عزیزانی که گدام را نماد زندگی گذشته این مردم انتخاب و معرفی می کنند قابل ستایش و تقدیر است ولی آنچه شاید فراموش شده به تصویر کشیدن یک گدام بر اساس آنچه در واقعیت بوده هست، کاش مي توانستيم در حین اینکه گدام را برپا می کردیم، زندگی و دکوراسیون گدام را طبیعی و همانطوریکه بوده طراحی می کردیم تا هم مسافران و هم نسل جدید اطلاعات بیشتری از گذشته داشته باشند.

به هر حال شاید تا چندسال دیگر گدام هم جمع شود و تنها تصویری از آن در ذهن و خاطر مسافرانی بماند که اندکی در گدام نشستند و یا چند عکس یادگاری گرفتند ولی باید بدانیم که گدام نماد مقاومت در برابر مشکلات زندگی، سخاوت و مهمان نوازی، تعاون و همکاری، انسانیت و محبت، تلاش و کوشش، با هم بودن و همدلی و بسیاری از خوبیهایی است که نسل جدید دارد از آن فاصله میگیرد.

و شاید در آینده ای نه چندان دور دیگر حتی گدامی برای برافراشتن در ورودی شهر نداشته باشیم و فقط به تصاویر و نوشته ها در مورد گدام دل خوش کنیم و یا شاید چنان محو زندگی شهری و آپارتمانی شویم که گدام نشینی را نه اینکه مایه فخر و مباهات ندانیم بلکه زندگی در گدام نیاکان مان را مایه خجالت و انکار کنیم.

 

 


 

سرویس : استان
تاریخ : ۱۳۹۶/۱۱/۲۸ - ۰۵:۱۹
کد خبر: ۴۲۲۶۶۸
 
ارسال به شبکه های اجتماعی
کلید واژه های مطلب:
ارسال نظر
نام :
ایمیل:(اختیاری)
متن نظر:
لطفا مقدار عبارت
را در باکس روبرو وارد کنید:
ارسال
نظرات
انتشار یافته: 0
در انتظار بررسی: 0
غیر قابل انتشار: 0

آخرین اخبار

۱۳۹۸/۳/۲۸ - ۰۳:۲۹
زنان از گروه‌های ویژه منشور حقوق شهروندی هستند
مدیرکل امور بانوان و خانواده استانداری سیستان و بلوچستان گفت: همانگونه که انتظار می‌رفت یکی از گروه‌های ویژه مورد توجه منشور حقوق شهروندی، زنان هستند.
۱۳۹۸/۳/۲۸ - ۰۳:۲۷
بزرگترین طرح ورزشی دانشگاه سیستان و بلوچستان ۵۰ درصد پیشرفت فیزیکی دارد
رئیس ورزش دانشگاهی سیستان و بلوچستان گفت: زمین چمن مصنوعی فوتبال دانشگاه سیستان و بلوچستان به عنوان بزرگترین طرح ورزشی این مجموعه دانشگاهی با صرف اعتبار ۱۰ میلیارد ریال ۵۰ درصد پیشرفت فیزیکی دارد.
۱۳۹۸/۳/۲۸ - ۰۳:۱۵
کلانشهر زاهدان زیباتر می شود
15 پارک ومیدان شهر زاهدان امسال تجهیز و زیبا سازی می شوند.
۱۳۹۸/۳/۲۸ - ۰۳:۱۲
رزمایش خدمت در سیستان و بلوچستان
رزمایش اردوهای جهادی بسیج کشاورزی همزمان با سراسر کشور به صورت ویدئو کنفرانس در زاهدان آغاز شد.
۱۳۹۸/۳/۲۸ - ۰۳:۱۰
بیابانهای سیستان و بلوچستان، چهاربرابر میانگین کشوری
25درصد مساحت سیستان و بلوچستان را بیابان تشکیل داده و هر20 شهرستان این استان بیابانی اند.
۱۳۹۸/۳/۲۶ - ۰۴:۰۸
شاخص اهدای خون در سیستان و بلوچستان برابر با شاخص کشوری
مدیرکل انتقال خون سیستان و بلوچستان گفت: نیاز خون در سیستان و بلوچستان هم از طریق اهداکنندگان در خود استان و هم ازطریق شبکه خون رسانی کشور تامین می شود .
۱۳۹۸/۳/۲۶ - ۰۴:۰۶
سیستان و بلوچستان، استان‌ قنات خیز
رئیس سازمان جهاد کشاورزی سیستان و بلوچستان: این استان جزو استان‌های قنات خیز کشور محسوب می‌شود به گونه‌ای که رتبه ششم کشور در تعداد و رتبه چهارم در وابستگی به آب قنات را دارد .
۱۳۹۸/۳/۲۵ - ۰۶:۰۶
اتحاد میان مسلمانان آمریکا و غرب را به زانو در می آورد
امام جمعه اهل سنت ایرانشهر در جنوب سیستان و بلوچستان گفت: اتحاد، همدلی و همراهی مسلمانان با یکدیگر آمریکا و دنیای شرق و غرب را به زانو در می آورد بنابراین حفظ وحدت یک ضرورت اجتناب ناپذیر است.
۱۳۹۸/۳/۲۰ - ۰۴:۱۷
آغاز مرحله دوم بسیج ملی کنترل فشار خون
مرحله دوم بسیج ملی کنترل فشار خون با غربالگری و سنجش رایگان فشارخون تمامی افراد بالای ۳۰سال، خانم‌های باردار و بیماران مزمن کلیوی همزمان با سراسر کشور در سیستان و بلوچستان آغاز شد.
۱۳۹۸/۳/۱۸ - ۰۸:۱۰
امام خمینی(ره) محور و شاخص وحدت بودند
امام جمعه اهل سنت خاش گفت: امام راحل ره در همه ابعاد زندگی به عنوان یک الگو و نیز شاخص در حفظ وحدت و همگرایی بودند .

پربننده ترین ها

پر بحث ترینها

۱۳۹۴/۱۰/۲۷ - ۱۱:۵۸
ویژه‌برنامه «خبرگزاری دانشجو» در دوران «تحریمیم میفهمی!؟»؛
فیلم طنز/ دکتر سلام ۸۲
۱۳۹۴/۱۰/۲۷ - ۱۱:۵۵
کاری از «خانه طراحان انقلاب اسلامی»
فیلم/ موشن گرافیک «صداقت آمریکایی ۴»
۱۳۹۴/۱۱/۵ - ۱۱:۰۹
ولید معلم:
حمایت همه جانبه پوتین از نظام سوریه
وزیر خارجه سوریه اعلام کرد ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه وعده داده است از دمشق به لحاظ «سیاسی، اقتصادی و نظامی» حمایت خواهد کرد.
۱۳۹۴/۱۰/۲۷ - ۱۲:۰۲
داعش ۳۰ عضو خود را در عراق اعدام کرد
گروه تروریستی داعش ۳۰ نفر از عناصر خود را در دو شهر الانبار اعدام کرد.
۱۳۹۴/۱۰/۲۷ - ۱۱:۰۸
سخنگوی کاخ سفید: مذاکرات هسته‌ای بعد از ضرب‌الاجل ۳۰ ژوئن ادامه می‌یابد
سخنگوی کاخ سفید در کنفرانس خبری روزانه تصریح کرد پیش‌بینی می‌کند مذاکرات هسته‌ای ایران و ۱+۵ بعد از ضرب‌الاجل خود خوانده ۳۰ ژوئن ادامه می‌یابد.
۱۳۹۴/۶/۱۱ - ۱۵:۱۸
سعیدآبادی در گفتگو با «خبرگزاری دانشجو»:
هنوز فشارهای اقتصادی بر ایران ادامه دارد
استاد دانشگاه‌های گلستان گفت: در سه ماهه اول سال حجم سرمایه گذاری‌های تائید شده ایران تحت پوشش قانون تشویق و حمایت سرمایه گذاری خارجی به سه میلیارد دلار رسید و این در حالی است که ...
۱۳۹۴/۱۰/۲۷ - ۱۱:۵۱
در آستانه کودتای ارتش
ترور دادستان کل مصر
مقام های مصری اعلام کردند، دادستان کل این کشور در پی انفجار یک بمب مغناطیسی که به خودرویش متصل شده بود، کشته شد.
۱۳۹۴/۱۰/۲۷ - ۱۱:۱۲
مونیز: ایران با بازرسی‌های فوق‌العاده موافقت کرده است
ارنست مونیز گفت: ایران در این مذاکرات با بازرسی‌های فوق‌العاده آژانس برای شفاف‌سازی برنامه‌های هسته‌ای این کشور موافقت کرد.
۱۳۹۴/۵/۲۸ - ۰۸:۵۳
سر انجام پس از مدت ها؛
بیمارستان سوختگی گلستان به بهره برداری می‌رسد
سخنگوی طرح تحول نظام سلامت استان گلستان گفت: بیمارستان ۲۰ تختخوابی سوختگی گرگان با مساحت ۵۰۰۰ متر مربع و با اعتبار سازه‌ای به مبلغ ۱۴ میلیارد تومان در هفته دولت افتتاح می‌شود.
۱۳۹۴/۱۰/۲۷ - ۱۱:۵۸
ویژه‌برنامه «خبرگزاری دانشجو» در دوران «تحریمیم میفهمی!؟»؛
فیلم طنز/ دکتر سلام ۸۲
۱۳۹۴/۵/۲۸ - ۰۸:۵۳
سر انجام پس از مدت ها؛
بیمارستان سوختگی گلستان به بهره برداری می‌رسد
سخنگوی طرح تحول نظام سلامت استان گلستان گفت: بیمارستان ۲۰ تختخوابی سوختگی گرگان با مساحت ۵۰۰۰ متر مربع و با اعتبار سازه‌ای به مبلغ ۱۴ میلیارد تومان در هفته دولت افتتاح می‌شود.
۱۳۹۴/۶/۱۱ - ۱۵:۱۸
سعیدآبادی در گفتگو با «خبرگزاری دانشجو»:
هنوز فشارهای اقتصادی بر ایران ادامه دارد
استاد دانشگاه‌های گلستان گفت: در سه ماهه اول سال حجم سرمایه گذاری‌های تائید شده ایران تحت پوشش قانون تشویق و حمایت سرمایه گذاری خارجی به سه میلیارد دلار رسید و این در حالی است که ...
۱۳۹۴/۳/۱۶ - ۱۱:۴۶
جشن های نیمه شعبان فرصتی برای ترویج فرهنگ انتظار است
خبرگزاری شبستان: مسئول حوزه نمایندگی ولی فقیه در جهادکشاورزی آذربایجان شرقی گفت: جشن های نیمه شعبان فرصتی برای ترویج فرهنگ انتظار بوده و انتظار فرج افضل اعمال و عبادات است.
۱۳۹۴/۶/۱۱ - ۱۲:۰۳
نماینده مردم کهنوج در مجلس:
نهادینه کردن فرهنگ اسلامی با «زور» نمی‌شود
نماینده مردم کهنوج در مجلس با بیان اینکه در نهادینه کردن فرهنگ اسلامی نمی‌توانیم از زور استفاده کنیم گفت: ما باید زمینه سازی کنیم تا افراد به این فرهنگ گرایش پیدا کنند.
۱۳۹۴/۵/۲۷ - ۱۰:۱۳
روتیتر
آب شرب تهران سالم است/ مردم فریب تبلیغات فیلتر تصفیه آب را نخورند
مسئول کارگروه آب و فاضلاب شانزدهمین کنگره بین المللی میکروب شناسی با عنوان این مطلب که آب شرب تهران سالم است، درباره اثربخشی فیلترهای تصفیه آب گفت: به مردم توصیه می‌کنیم فریب تبلیغات تجاری را نخورند.
۱۳۹۴/۴/۱۳ - ۱۱:۲۰
مراسم احیای شبهای قدر در دانشگاه امام صادق(ع) برگزار می‌شود
مراسم احیای لیالی قدر در مسجد دانشگاه امام صادق(ع) برگزار می‌شود.